Eşel mobil sistemi, ekonomik koşullara bağlı olarak dönemsel bir uygulama olarak yürürlüğe giriyor. Hükümet, bu sistemi fiyatlarda meydana gelen brent petrol artışının tüketicilere doğrudan olumsuz yansımaması için kullanıyor. Peki, "Eşel mobil sistemi nedir? Akaryakıt fiyatlarını nasıl etkiler? Eşel mobil terimi neyi ifade etmektedir?" İşte bu sistemin akaryakıt fiyatları üzerindeki etkileriyle ilgili tüm detaylar...
RESMİ GAZETE'DE DUYURULDU!
Piyasalarda yaşanan jeopolitik gelişmelerin akaryakıt fiyatlarındaki artışları engellemek amacıyla eşel mobil sistemi geçici bir dönem için hayata geçirildi.
Bu konuda yapılan Cumhurbaşkanlığı kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.
AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan edindiği bilgiler doğrultusunda, jeopolitik olayların yol açtığı petrol fiyatlarını kontrol altına almak için geçici bir eşel mobil uygulaması devreye alınması uygun bulundu.
Sistem, 2 Mart tarihinden itibaren başlayacak ve bazı petrol ürünlerinin fiyatları artarsa, artışın yüzde 75’ine kadar olan oran, ÖTV indirimi ile karşılanacaktır.
Buna göre, benzinde litre başına 14,8277 lira, motorinde litre başına 13,9006 lira ve LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim sağlanabilecek.
Eğer bu ürünlerin fiyatında bir gerileme olursa, azalışın yüzde 75’ine kadar olan kısım için ÖTV artırılacak ve artırılan bu meblağ, 2 Mart'ta uygulanan ÖTV tutarını aşamayacak.
10 LİRALIK ARTIRIŞIN YALNIZCA 2,5 LİRA VATANDAŞA YANSIYACAK
Uluslararası petrol fiyatlarının ve döviz kurundaki dalgalanmaların etkisiyle akaryakıt ve LPG fiyatlarındaki olası artışların sınırlı kalması hedefleniyor. Bu sebeple, bu ürünler üzerindeki ÖTV’nin yüzde 75’i ve buna bağlı KDV’den feragat edilecek.
Örneğin, eğer bu ürünlerin fiyatı 10 lira artarsa, bu tutarın yalnızca 2,5 lirası piyasa fiyatlarına yansıyacak, kalan 7,5 lira ise vergi yükünden karşılanacak.
Bu durum, büyük miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele edilmesini sağlarken, akaryakıt ve LPG fiyatlarındaki artışların piyasaya sınırlı bir şekilde yansımasına imkan tanıyacak.
EŞEL MOBİL NE ANLAMA GELİYOR?
Son zamanlarda akaryakıt fiyatlarıyla ilgili daha fazla dikkat çeken bir sistemdir. Eşel mobil ifadesi, Fransızca “échelle mobile” (hareketli ölçek) teriminden Türkçeye geçmiştir ve fiyat belirlemede hareketli bir ölçek kullanımını ifade eder.
EŞEL MOBİL SISTEMİ NEDİR?
Çalışanların satın alma gücünü korumaya yardımcı olmak amacıyla, ücretlerin enflasyondaki değişimleri dikkate alarak otomatik şekilde ayarlanmasını sağlayan bir sistemdir. Bu sayede, işçilerin maaş artışları için sözleşmelerle güncelleme yapmak yerine, artışlar otomatik hale getirilmektedir.
AKARYAKITTA EŞEL MOBİL ETKİSİ NEDİR?
Son zamanlarda döviz kuru dalgalanmaları nedeniyle akaryakıt fiyatlarının sık sık değişmesinin önüne geçmek amacıyla, akaryakıt fiyatlarındaki artışların özel tüketim vergisi (ÖTV) aracılığıyla otomatik olarak dengelenmesi hedeflenmektedir. Örneğin, benzin fiyatı 30 kuruş arttığında, benzin üzerindeki ÖTV 30 kuruş azaltılmakta ve bu şekilde benzinin rafineri fiyatı sabit kalmaktadır.
Ancak, akaryakıt üzerindeki ÖTV gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki oranı göz önüne alındığında, sürekli olarak artan akaryakıt fiyatlarının ÖTV ile karşılanması zor hale gelebiliyor. Bu nedenle zaman zaman eşel mobil sistemi çerçevesinde kaybedilen vergi gelirini telafi etmek amacıyla yüksek ÖTV ayarlamaları yapılabilmektedir. Böylece, akaryakıtta eşel mobil uygulaması kısa vadede potansiyel fiyat dalgalanmalarının önüne geçme işlevini yerine getirmiş olmaktadır.
